Actueel GP nieuws
Home » GP Actueel » Waar de vrouwen blijven in de sport (journalistiek)?
Waar de vrouwen blijven in de sport (journalistiek)?

Waar de vrouwen blijven in de sport (journalistiek)?

Foto © Theresa Beijn

Foto © Theresa Beijn

AMSTERDAM – Op maandagavond 22 januari 2018 werd het jaarlijkse Nieuwjaarsdiner van de Nederlande Sport Pers Service georganiseerd bij De Coolste Baan van Nederland, in het Olympisch Stadion in Amsterdam. Daarbij werden ook de NSP-jaarprijzen uitgereikt aan wie zich volgens de vakjury verdienstelijk had gemaakt in 2017 voor de sportjournalistiek. De bijeenkomst had als toepasselijk thema: ‘Waar blijven de vrouwen in de sportjournalistiek?’

Van de ruim 700 NSP-perskaarthouders in Nederland zijn er slechts 25 vrouwelijke sportjournalisten en vier vrouwelijke sportfotografen, iets minder dan drie procent van de bij de NSP aangesloten leden en dat terwijl vrouwen in de sport enorm in de belangstelling staan en de mannen in vele takken van sport het nakijken geven.”

Met één van die 29 NSP-leden als Hoofdredacteur en de helft van dat aantal als vrijwillige (foto)verslaggevers in ons huidig team, leek het ons zeker interessant om te weten waarom die vraag gesteld wordt en waren we benieuwd welk antwoord er op gegeven zou worden. Te meer omdat sekse bij ons nooit een voorwaarde of pre is en er in de afgelopen tien jaar onder de vele belangstellenden voor een plek in ons verslagteam er ook geen gebrek is geweest aan zowel #womanpower als #manpower

Op zich is het Olympisch Stadion in Amsterdam een geweldige locatie om zo’n bijeenkomst met zo’n thema te houden. In de vrieskou ligt hier het Olympisch vuur van Nederland te sluimeren, welke ooit ontstoken is in 1928 op de Zomerspelen waar de turnsport zich emancipeerde door vrouwen voor het eerst toe te laten, hetgeen ook gelijk door het eerste Oranjedamesturnteam bekroond is met de verrassende verovering van het Olympisch goud. Het zou nog decennia duren voordat die oorlog definitief gewonnen werd door/voor de dames. Geen mooiere plek om je af te vragen waarom dat anno 2018 nog niet lijkt te lukken in het bolwerk van de sportjournalistiek. Met stijgende verbazing hebben we deze avond naar de schotten voor open doel geluisterd. Werken we in een zo geïsoleerd deel van de sportwereld dat het ons alleen opviel dat de kansen rijp voor het intikken bleven liggen deze avond?

Voor het panel dat gelijk met de deur in huis viel, waren routiniers Dione de Graaff (NOS) en Barbara Barend (Helden Media) uitgenodigd. Voormalig sportjournalist Mascha de Jong (De Telegraaf) mocht op het laatste moment invallen. Het leek een goedbedoeld, maar moeizaam verhaal om een zaal gevuld met bijna alleen maar heren te activeren voor het goede doel. De drie dames hadden het met name over de moeilijkheden en obstakels die op hun pad kwam om het vak van sportjournalist te kunnen uitoefenen. Gelijke kansen en empowerment krijgen bij opleidingen en stageplaatsen voor je ambitie is een dingetje, maar ook de combinatie van veel moeten reizen en onregelmatige werktijden met een gezin in je privé leven vonden De Jong en Barend een probleem. Een vakjurylid in de zaal vond dat het probleem zit in het feit dat er weinig jonge dames zijn met echt allround interesse in sport, dan kun je ook geen sportjournalisten onder hen verwachten. Ergens werd er ook iets gezegd over allochtone vrouwen, dat je die eigenlijk ook niet echt ziet in dit vak. Zo te zien in de zaal geldt dat net zo goed voor mannen.

De discussie werd snel afgerond door presentator Marcel Meijer (een man). Er stond nog veel op het programma deze avond, gegarneerd tussen de drie feestelijke gangen van het voortreffelijk Nieuwjaarsdiner. Scheidend Voorzitter van de NSP, Marina Witte, werd gehuldigd en toegesproken door haar opvolger Gerard den Elt (nog een man). Aan de vele blijken van waardering vanuit de collega’s kon je zien dat ze het gewaardeerd hebben dat ze zich een leven lang heeft ingezet voor het vak en haar vakgenoten en het goede voorbeeld heeft gegeven dat je als vrouw kundig je mannetje kan staan in dit bolwerk. Nog één vrouw kreeg deze avond hulde toe gewoven, wielrenster Annemiek van Vleuten werd benoemd tot Sportpersoonlijkheid van het Jaar. De Voorzitter van de vakjury (weer een man), lichtte de uitverkiezing toe: “De vrouw die altijd klaar staat voor de media, in voor- en in tegenspoed”. Van Vleuten bewees het met haar dankwoord via een videoboodschap vanuit haar trainingsstage in Adelaide, Australië, die ze vervolgens ook smart wist te benutten op haar social media. Na drie mannen, drie grote namen op rij – Arjen Robben, Sven Kramer en Max Verstappen – deze prijs te krijgen als vrouw, mag je best met trots breed etaleren en lang op teren.

Pauline Siemers, de persvoorlichter van het Nederlands damesvoetbalteam, de Europees Kampioen van 2017, – we kennen haar van een paar jaar de communicatie doen voor het Univé Gymgala van de KNGU – kreeg de kans, naast de perschef van het EK Vrouwenvoetbal 2017, Rob de Leede (ook een man) uit de doeken te doen hoe mediatraining en PR-begeleiding het succes van het Oranje damesvoetbal heeft versterkt. Haar enthousiasme was groot en aanstekelijk, alsof ze die beker eigenhandig gewonnen had. Waanzinnig moet het zijn om zo’n succesmoment van dichtbij te mogen meemaken en begeleiden. Of beide de vraag beantwoord hebben of bij dat EK meer vrouwelijke dan mannelijke journalisten langs zijn geweest, is ons niet bijgebleven. We gingen mee in de spontane wave die naar de smartphone greep. Wel vingen we op, dat de aanvragen voor persaccreditaties binnenstroomden toen het onverwachte succes van de vrouwen ongekend groot leek te worden. Zo werkt het altijd. Met succes vaart elke onbekende sport(er) naar eeuwige roem en geeft elk PR-mens vleugels. Als sportpers kun je alleen maar meehobbelen in de kielzog van de overwinningsroes. De kunst is er de juiste aandacht aan te geven lang voordat dat succes er komt. Als de sport(er) en het talent nog moet groeien en er niemand is die dat op de juiste waarde weet te schatten.

Foto © Maurice Smeets: Epke Zonderland op brug tijdens NK 2017 in Rotterdam Ahoy

Foto © Maurice Smeets: Epke Zonderland op brug tijdens NK 2017 in Rotterdam Ahoy

Hierna volgden nog drie vakprijzen die gewonnen werden door, jazeker, drie heren. Sportjournalist van het Jaar, Henk Hoijtink, was toevallig één van onze tafelheren. Voorafgaande aan de prijsuitreiking hadden we het toevallig nog even met hem over wat hij in het dagelijks leven deed als Chef Sportredactie bij Trouw. Je moet ook een neus voor nieuws hebben in het vak van sportjournalist. Hoijtink sprak de hele avond liever met zijn twee andere mannelijke collega’s en was op een bepaald moment duidelijk ergens nerveus over, maar liet zich toch een keer verleiden tot een gesprekje. Voetbal(analyse) is zijn specialiteit, met andere sporten houdt hij zich niet bezig, legde hij uit. Hij kan net zo objectief over Ajax als Feijenoord als PSV zijn, vindt hij. Het Nederlandse voetbal is al jaren in verval, maar niemand heeft naar de alarmbellen geluisterd. Van zijn sport heeft hij in ieder geval wel verstand van, constateren we. Grappig genoeg blijkt dat ook de motivatie als hij even later dankzij zijn haarscherpe voetbalanalyses de felbegeerde jaarprijs wint. Een prijs waarvan gezegd wordt dat hij daar niet warm of koud van wordt, maar waar hij zichtbaar wel trots op is. Hij vroeg trouwens nog beleefd waar GymPOWER voor stond, maar was snel afgehaakt toen we het over artistieke en gymnastische sporten kregen. Jammer, want we hadden graag hem bewezen dat je als sportjournalist van alle markten thuis kan zijn.

Met de andere tafelheer, Carl Mureau, de Persvoorlichter van de KNSB, was het een stuk gezelliger. We hadden een geanimeerd gesprek waarin hij met plezier vertelde over zijn overstap van sportjournalist naar een sportbond, aan de andere kant van de communicatielijn en sprak enthousiast over de sporten waar hij voor staat. En niet alleen Kramer, Knegt en de andere toppers kwamen aan bod. Leuk die brede belangstelling en kennis van zaken bij een PR-man! De Winterspelen zijn op komst en al staat daar geen enkele Nederlander bij het kunstrijden, de sport heeft in het afgelopen jaar veerkracht getoond en dat is zeker een positief punt dat licht doet gloren aan de horizon. Tot winnaar van de Talentprijs Sportjournalistiek 2017 werd Pieter Zwart (25) gekozen (ook een man). Sportjournalist en publiciste Diana Kuip (een vrouw!) legde namens de vakjury uit, dat Zwart bij voetbalmagnaat VI sportjournalistiek een nieuwe dimensie geeft door zijn uitvoerige statistische analyses van voetbalwedstrijden die verrassende inzichten aan het licht brengen, maar ook omdat hij er voor heeft gezorgd dat mensen weer bereid zijn te betalen voor journalistieke content. Zelf legt hij uit dat het hem allemaal mogelijk wordt gemaakt, omdat hij in de redactieruimte van het VI de beschikking heeft over ruimte, tijd, apparatuur, internet, technologie en schermen om vliegensvlug aan de slag te gaan.

Pieter Zwart ontwikkelde in 2008 als 15-jarige al zijn eerste voetbal-journalistieke website en kreeg bij de verkiezing voor 2016 al een eervolle vermelding. Allereerst, het zij Zwart natuurlijk van harte gegund! Je moet de kansen pakken die je krijgt. Toch moesten we even sterk denken aan alle obstakels, tegenwerking en onmogelijkheden die ons team en onze verslaggevers, dames en heren, in de afgelopen tien jaar met elkaar heeft moeten overwinnen om sportjournalistiek te kunnen bedrijven en de meer dan dertig artistieke en gymnastische sporten goed in beeld te kunnen brengen op de media van GymPOWER. Mobiel, onderweg, vaak met behulp van slechts een telefoon, laptop of tablet. We moesten denken aan al die getalenteerde dames en heren, beginners die bij ons op de springplank stonden, hetzelfde deden en zoveel in hun mars hadden met de weinige middelen en mogelijkheden die er waren, dat ze zich ontwikkelden tot gevorderden, waar ze nu ook beland zijn. Om met Hoijtink te spreken, voor de prijzen hebben we het nooit gedaan. Eigenlijk voor het geld ook niet en dat is waarschijnlijk het grote dingetje. Het was meer uit idealisme, puur voor de sporters en de sportliefhebbers, de mensen die graag hun sport, inspanningen en prestaties in de spotlights willen zien en die kans niet kregen bij andere media.

Het toetje van de avond was overheerlijk, de laatste prijs was echter een kater voor turnsportkenners. Eerst drie vrouwen die,  – nadat beroemde fotografen Klaas Jan van der Weij en Pim Ras- twee heren – hun zegje over hun mooie fotowerk live deden –  in een video (niet live dus) vragen beantwoorden over hun vak en de schaarste aan vrouwelijke collega’s. Ook Margarita Bouma, die kennelijk vaker turnfoto’s maakt. Bij het Univé – A Touch of Gold 2017 van de KNGU was ze één van degenen die aan de grote bel getrokken heeft. De organisatie wilde haar als beroepsfotograaf alleen een persaccreditatie geven als ze haar foto’s cadeau gaf voor promotionele doeleinden. Volledig tegen alle media- en persregels in, wat breed is uitgemeten op de NSP-media. De Sportfoto van 2017 volgens de vakjury is gemaakt door Jiri Büler (ook een man) en blijkt zelfs nooit eerder ergens gepubliceerd. De foto laat Epke Zonderland op brug zien (nee, niet op rek zoals de presentator beweerde), tijdens Fantastic Gymnastics 2017 waar hij de titel op dit toestel niet kon grijpen. De foto is uitgekozen omdat het zo mooi de grote inspanning laat zien, wat je normaal nooit zo van dichtbij ziet op tv-beelden, was de uitleg. Een Duitse fotografe aan onze tafel, de echtgenote van een Nederlands NSP-lid, die vond wel wat zitten in de motivatie van die keus, fototechnisch vond ze het sterk.

Als we aan het werk van al die topfotografen met wie we al jaren samenwerken, die met de grootste zorg foto’s maken, uitkiezen en bewerken om bovenal de sportactie en de sporter goed in beeld te brengen, dan kun je niet anders denken dan: “Waarom deze foto?!” Als het nou nog dat ene moment was geweest, dat Epke door een ultieme krachtsinspanning met één arm zijn oefening in de finale van de meest rampzalige WK ooit nog wonderbaarlijk wist te redden en zelfs het zilver mee veilig wist te stellen, een ongekende en historische turnsportprestatie… dan zou geen enkele rimpelige grimas, geklutste spierenmassa, kromme lichaamslijnenspel, asymmetrische houding en verkeerde fotohoek er toedoen en zou je als turnsportkenner begrijpen dat zo’n moment in beeld vastgelegd tot Sportfoto van het jaar gekroond wordt. Maar blijkbaar is turnsportkennis niet een pre bij de NSP-vakjury. Bij het scheiden van de markt groetten we nog de afgetreden Voorzitter en voorvechtster van de rechten van vrouw en man in de sportjournalistiek. Zij was blij dat de sportjournalistiek haar power weer heeft laten zien met deze bijeenkomst. Eens. Op zich was het een mooie en leerzame avond op een prachtige locatie met een heel belangrijk thema dat alle aandacht blijft verdienen. Wij hebben in ieder geval alle voorzetten gezien, die ingekopt kunnen worden om dat gestand te doen.

Column, tekst en beeld NSP-gala © Theresa Beijn voor © GymPOWER Sportmagazine | Foto © Maurice Smeets